İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
Yatsı22:36 İmsak03:23 Güneş05:23 İşrak06:07 Öğle13:10 İkindi17:10 Akşam20:45
Hava - Hava durumuAçık 25°C Nem %50
Türkçe
11 Zilhicce 1445 16 Haziran 2024 Pazar
11 Zilhicce 1445
Akşam
20:45
Yatsı
22:36
İmsak
03:23
Güneş
05:23
İşrak
06:07
Öğle
13:10
İkindi
17:10
Giriş Yap

5 soruda bilinçli ilaç tüketimi

17.04.2024    |

Mevsimsel yahut kronik hastalıklar dolayısıyla hemen hepimiz hayatımızın belli döneminde ilaca başvurmak durumunda kalıyoruz. Eczanelerde ilaç içeriklerini incelediğimizde etken madde dışında pek çok maddeyle karşılaşabiliyoruz.

Kimi zaman ismimize reçetelenmiş ilaçların aslını bulamayarak muadillerini satın alıyoruz ve içerikte yer alan bilgiler yine değişiyor. Üstelik bazı ilaçlarda helal belgesi bulunurken bazılarında bulunmuyor.

Tüketiciler olarak bizlerin kafasını karıştıran bu gibi durumları aydınlatmak, uzmanına başvurarak mümkün: İlaçların bileşenleri, etkileri, etki mekanizmaları, uygun ve etkili kullanımları konusunda uzmanlaşmış sağlık profesyonelleri eczacılar. İlgi alanı ilaç üretimi olan eczacılar tabiri caizse ilaç mühendisleri.

Eczacı Ecem Atay, ilaç üretimi hakkında genel bilgiler veriyor, ilaçlarda kullanılan yardımcı maddeleri akra.media takipçileri için değerlendiriyor:

1- İlaç nedir? Nasıl üretilir?

Arapça kökenli ilaç kelimesi ‘deva’ ve ‘çare’ anlamlarına gelmekte. Ecza ilminde ilaç; “bir hastalığın tedavisinde, fizyolojik bir bozukluğun incelenmesinde veya giderilmesinde kullanılan madde ya da ürün" şeklinde tanımlanır. İlaçlar doğal kaynaklardan elde edilebildiği gibi laboratuvar koşullarında sentezlenerek de elde edilebilir. Doğal kaynak olarak, insan ve hayvan doku ve sıvıları, bitkiler, mikroorganizma ve mantarlar ile çeşitli mineralleri içeren madenler kullanılır. İlaç üretimi İyi Üretim Uygulamaları (GMP) kurallarına göre üretim yapılır. Hammadde temininden ambalajlamaya kadar her basamak kontrol edilir.

İlaçların bileşimlerine dair bilgiler; her ilacın üreticisi tarafından, yetkili ilaç ve tıbbi cihaz kurumuna sunulur. İlaçların bileşimine, hangi belirtiler için ne şekilde kullanılabileceğine dair bilgiler sunan diğer kaynaklar arasında çeşitli özel ilaç üretim kurumları ve “farmakope” ismi verilen kılavuzlar da sayılabilir. 

İlaçlar hakkında tüketicilerin sahip olabileceği bilgiler, ilaç kutularının içinde Kısa Ürün Bilgisi olarak sunulmaktadır. Her ilacın Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), üretici uzmanlarınca hazırlanır, ilgili uzmanlardan oluşan komisyon görüşü alınarak onaylanır.

2-İlaçlarda katkı var mıdır?

Kullanıma sunulmuş bir ilaç ürünü içinde, tedavi edici özelliği olan etkin madde veya maddelerin yanı sıra yardımcı maddeler de bulunur. Bunlara taşıyıcı madde ya da sıvağ ismi de verilir. Bunlar bir nevi gıdalara çeşitli maksatlarla eklenen gıda katkı maddeleri gibidir. Yardımcı maddeler, etkin maddenin vücuda alınışını kolaylaştırmak, etki süresini uzatmak, ilacın uzun süre bozulmadan korunmasını sağlamak, renk ve kokusunu maskelemek, dozunu ayarlamak gibi çeşitli amaçlarla kullanılırlar. Sıkılaştırıcılar, akışkanlaştırıcılar, tatlandırıcılar, kaydırıcılar ve pigmentler çeşitli yardımcı madde işlev gruplarını ifade eder. Yardımcı maddeler ilaçların %90’ını oluşturur.

Yardımcı maddeler bitkisel, hayvansal ya da kimyasal sentezle elde edilir.

3- Muadil ilaç nedir?

Muadil ilaç eşdeğer ilaç anlamındadır. Diğer bir adı ise jenerik ilaçtır. Orijinal ilaç ile aynı etken maddeyi, aynı dozlarda içeren ancak farklı kuruluşlar tarafından üretilen ilaçtır. Her ilaç bir veya daha fazla etkin madde ve yardımcı maddelerden oluşur. Etkin maddelerinin ve miktarlarının aynı olması (yardımcı maddeleri farklı bile olsa) iki ilacın farmasötik eşdeğer olduğunu gösterir. Birbirinin farmasötik eşdeğeri olan ilaçların vücutta emilim ve etkileri kısmi olarak değişiklik gösterebilir. Bunun sebebi yardımcı maddelerinin farklı olmasıdır.

4- Her muadil ilaç birbiri yerine kullanılabilir mi?

Aynı etkin maddeyi, aynı miktarda içeren iki farklı markanın ürettiği ilaçta aynı etki gözlenir mi? Her zaman gözlenmeyebilir.

Bir muadil/jenerik ilacın, orijinal ilaç yerine kullanılabilmesi için, biyolojik eşdeğerliğinin kanıtlanması gereklidir. Biyoeşdeğerlik çalışmaları ise hücresel ve klinik çalışmalar olmak üzere iki adımdan oluşmaktadır. Bu çalışmalar sonucunda insan vücudunda eşdeğer ilacın biyoyararlanımı ve kanda birim zamanda ulaştığı en yüksek değer orijinal ilaçla en az %90 oranında aynıysa ilaç eşdeğer ilaç olarak kabul edilir. 

Biyoeşdeğer ilaçlarda farklı oranlarda yardımcı maddeler bulunabilir. Bu iki ilaç arasında tedavi açısından bir farklılık gözlenmez.

İlacın içeriğine göre dozaj formu da değişkenlik gösterebilir. Örneğin bir ilacın hızlı etki  göstermesi istenirse ilaç hızlı emilen sıvı ya da kapsül formunda hazırlanabilir. Bunun gibi ilacın mide asidiyle parçalanmaması isteniyorsa özel kaplamalar yapılabilir. Tüm bu işlemlerde ilaç etkin maddesi aynıdır. Değişkenlik gösteren faktör ilaca eklenen yardımcı maddelerdir.

5- Tercihimizi hangi ilaçlardan yana kullanabiliriz?

İlaçların kapsül, tablet, ampul, flakon, saşe, şurup, damla, krem, merhem gibi pek çok formları; yardımcı maddeleriyle birlikte çeşitli içerikleri ve eşdeğerleri bulunuyor.

Fıkıh uzmanları alternatifi bulunduğu takdirde ağız yoluyla alınan etil alkolde çözündürülmüş sıvı ilaçların helal kabul edilmediği konusunda görüş bildiriyor.

Üretimin hayvansal kaynaklı olma ihtimali bulunan ürünlerde ise helal belgesi aranması tavsiye ediliyor.

Tüketiciler olarak helallik ve sağlık penceresinden ilaç seçiminde inisiyatif aldığımız takdirde şu maddeler değerlendirilebilir:

· Herhangi bir ilacı satın alırken Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), helal belgesi, GMP belgesi gibi belgeleri dikkatle inceleyebiliriz.

· Birbirinin biyoeşdeğeri olan iki ilaç formu arasında sağlık riski açısından daha az yardımcı madde içereni tercih edebiliriz.

· Helallik açısından alkolsüz olanını etil alkolde çözünenine, bitkisel içerikli olanları hayvansal içerikli olanlara tercih edebiliriz. 

­

 

Kabe
Canlı Yayın
Şuan canlı Yayın
Canlı Yayın
AKRA CANLI
 / 
close icon close icon
AKRA CANLI
Canlı Yayın
Canlı Yayın Add Icon volume up
 / 
Canlı Yayın
fast rewind
fast forward
Playlist
Bu özelliği kullanabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir
  
Fikrini Paylaş
TAAHHÜTNAME

Hazırlamış olduğum ve sitenize gönderdiğim/ teslim ettiğim, tamamen orjinal ve bana ait olan, projemin/görüntü veya kaydımın, AKRA MEDİA tarafından kendisine ait kablolu/karasal/uydu, şifreli/şifresiz, free/paralı TV, video, DVD, VCD,VHS ,radyo, kaset, sinema ve sair mevcut yada ortaya çıkacak her türlü İşaret, ses ve /veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve tüm internet siteleri ve sosyal medya platformlarında yayınlamasına, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, işleme hakkı ve temsil hakkının kullanılmasına süresiz olarak müsaade ediyorum.

Projemin/görüntü veya kaydımın, bant, CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player, dijital kayıt vb. tüm yollarla kayıt, çoğaltma ve dağıtım haklarını, bilişim veya iletişim ortamında görüntülenmesini, iletilmesini, okunmasını, izlenmesini, dinlenmesini vb. interaktif veya normal CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player vb. şekilde basılarak veya ses kayıtlarının metin haline getirilip kitap olarak piyasaya sunulmasını sağlayacak her türlü materyal üzerine kaydı ile çoğaltılması, kullanılması, işlenmesi, yeniden ve genişletilmiş şekilde sesli, yazılı ya da görüntülü yayın haklarını, bu suretle de çoğaltılarak kullanılması, dağıtılması, pazarlanması vb. fikri, mali ve manevi haklarımın tamamını, programda gerekli görülen değişiklikleri yapma haklarımı bila bedel olacak şekilde, AKRA.MEDİA sitesine ve bu site'nin yetkilisi ve sahiplerine devir ve temlik ettiğimi, beyan, kabul ve taahhüt ederim.

Şehir Seçin
Close